Een pensioen is een inkomen voor als u gestopt bent met werken vanwege leeftijd of arbeidsongeschiktheid. In beide gevallen bent u namelijk niet meer in staat om zelf voor een inkomen te zorgen en zodoende is er het systeem bedacht van het pensioen. Het idee van een pensioen is dat je het gedurende een groot deel van je leven opbouwt tot en met je stopt met werken en het dan uitbetaald krijgt in termijnen. Deze termijnen fungeren dan in principe nog steeds als een salaris, alleen dan hoef je hier niks voor de doen. Het opbouwen doe je vaak automatisch bij een werkgever.
Een pensioen bouw je op bij pensioenfondsen en pensioenverzekeraars. Vaak betaald een werkgever 2/3e van je pensioensopbouw en ben je zelf verantwoordelijk voor 1/3e van de pensioensopbouw. Op deze manier betaal je maandelijks gewoon een bedrag wat je kunt zien als een soort van premie en betaald je werkgever ook een bedrag, waar je verder niks van merkt. Het opbouwen van een pensioen geschied geheel belastingvrij, echter worden de uitkeringen van het pensioen wel belast.
In Nederland is de pensioengerechtigde leeftijd 65 jaar. Vanaf het 65e levensjaar heeft iemand recht op zijn/haar opgebouwde pensioen. Er wordt gewerkt aan de pensioenregister waar naar schattig vanaf 2011 iedereen zijn/haar eigen opgebouwde pensioenen en AOW kan opvragen. Er is ook een vorm van pensioen waar iemand vervroegd recht heeft op het pensioen, het zogeheten prepensioen. Het is een soort vervanger van de VUT, wat staat voor Vervroegde Uittreding. De VUT had als doel om jongere mensen een arbeidsplaats te geven doordat oudere mensen eerder konden stoppen met werken. Tegenwoordig wordt de VUT echter vooral gebruikt om vervroegd te stoppen met werken. Het is daarnaast een regeling die niet wettelijk vaststaat, het is meer een regeling die werknemers- en werkgeversorganisaties overeenkomen.